tekhne - scientia - praksis - gnosis - relatio
            claritas - unitas - integritas - consonantia

cogitate incognitum

düşünülmeyeni düşün

ENGLISH

Dr.  M. Atilla Öner

Özgeçmiş

Tartışma Listeleri

Makaleler

Bildiriler

Yönetilen Tezler

Yazılar ve Raporlar

 

< ANA SAYFA

ÖZELLEŞTİRME MODELİ - ANKET 2001

< GERİ

 1. BÖLÜM: GİRDİLER 

Özelleştirmenin başarısını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesinde; büyük sayı, cevaplayan grubun ortak aklı olarak, o faktörün özelleştirmenin başarısına daha fazla etki yaptığına işaret ediyor.

Anket sonuçları ve yorumları hakkındaki görüşlerinizi Para Finans tartışma listesine yazabilirsiniz.

 

1. Özelleştirmenin başarısını etkileyen genel faktörleri başarıdaki etkisine göre önem sırasına diziniz.

ULKE: Ülkeye özel faktörler

SEKTOR: Sektöre/Piyasaya özel faktörler

KIT:  KİT’e özel faktörler

 

Genel Kamuoyu

ÖİB Çalışanları

ÜLKE

0,602

0,605

SEKTÖR

0,209

0,281

KİT

0,189

0,114

Yorumlar: Her iki grup da ülke şartlarının önem derecesinde hemfikir. ÖİB çalışanları sektöre önem verirken kamuoyu KİT bazında değerlendirme yaptığına işaret ediyor.

2. Ülkeye özel faktörleri özelleştirmenin başarısındaki etkisine göre önem sırasına diziniz.

MAKRO: Ülkenin makroekonomik yapısı

KURUM: Ülkenin kurumsal ve yasal düzenleme yapısı

HÜKÜMET: Hükümetin özelleştirme konusundaki tercihleri

HALK: Halkın özelleştirmeye karşı tavrı

 

Genel Kamuoyu

ÖİB Çalışanları

MAKRO

0,300

0,124

KURUM

0,260

0,255

HÜKÜMET

0,285

0,556

HALK

0,155

0,065

Yorumlar: Bu soruda fikir ayrılıkları daha belirgin. ÖİB çalışanlarının hükümete verdikleri önem hükümete bağımlılıklarına işaret ediyor. Buna karşılık, kamuoyu, başarı için halkın görüşlerinin önemini, kurumsal ve yasal düzenlemeleri vurguluyor. Daha gerçekçi bir yaklaşım olarak değerlendirebiliriz.

 

3. Ülkenin kurumsal ve düzenleyicilik yapısının aşağıdaki unsurlarından hangisi diğerine göre özelleştirmenin başarılı olmasında belirleyici?

KAPASİTE: Ülkenin kurumsal yoğunluk ve kapasitesi

ISTIKRAR: Ülkenin yatırım için istikrarlı bir ortam yaratıp yaratmaması

YAKLASIM: Ülkenin özelleştirmeye yaklaşımı, bu konuda izlediği politikanın hedeflerini yansıtıyor mu?

ÇERÇEVE: Ülkenin makroekonomik politikasının çerçevesi  ve yasal düzenleme yapma kapasitesi

 

Genel Kamuoyu

ÖİB Çalışanları

KAPASİTE

0,103

0,069

İSTİKRAR

0,357

0,316

YAKLAŞIM

0,262

0,178

ÇERÇEVE

0,278

0,437

Yorumlar: Bu soruda da fikir ayrılıkları var. Genel kamuoyunun ÖİB çalışanlarının aksine "ülkenin kurumsal yoğunluğu ve kapasitesine daha fazla önem vermesi ilginç. Ülkenin özelleştirmeye yaklaşımının başarıda daha önemli olduğuna inanan kamuoyu ÖİB çalışanlarına göre daha gerçekçi.

 

4. Hükümetin özelleştirme konusundaki tercihlerini belirleyen faktörlerden hangisi diğerlerine göre özelleştirmenin başarısında daha etkili?

MULKIYET: Özel mülkiyetin kamu mülkiyetine karşı verimliliği

POLİTİKA: Hükümetin anlaşılır özelleştirme politikalarının olması

POLİTİKF: Politik faktörler

ALTRNATF: Özelleştirmeye alternatif olabilecek politikalar

 

Genel Kamuoyu

ÖİB Çalışanları

MULKIYET

0,188

0,098

POLİTİKA

0,361

0,291

POLİTİKF

0,310

0,542

ALTRNATF

0,140

0,069

Yorumlar: ÖİB çalışanları mülkiyetin şirket verimliliği üzerinde etkili olmadığını düşünüyor. Hükümetin anlaşılır özelleştirme politikalarının olmasını en önemli faktör olarak değerlendiren kamuoyu hükümete öenmli mesaj veriyor.

5. Halkın özelleştirmeye karşı tavrını belirleyen faktörlerden hangisi diğerlerine göre özelleştirmenin başarısında daha etkili?

ISSIZLIK: Özelleştirme sonrası işsiz kalma ve sosyal yardımlardan mahrum olma korkusu

SOSYALGU: Sosyal güvenlik ağının ve işleyen işgücü piyasasının olmayışı.

ELKOYMA: Özelleştirilen KİT’lere tekrar el konulma tehdidinin olması

 

Genel Kamuoyu

ÖİB Çalışanları

İŞSİZLİK

0,527

0,662

SOSYALGU

0,358

0,269

ELKOYMA

0,115

0,068

Yorumlar: Önem sıralamasında bir fark yok. Kamoyunun "özelleştirilen KİT'lere tekrar el konabileceğini" düşünmesi çok ilginç. Merkezî bürokrasiye olan güvensizliğe işaret ediyor. ÖİB çalışanlarının işsizlik korkusuna daha fazla önem vermeleri güzel.

 

6.  “Ülkeye özel faktörler”den biri olan “Politik faktörleri” oluşturan alt-faktörlerden hangisi diğerine göre özelleştirmenin başarısında daha etkili?

MENFAAT: Öncelikli olarak parti menfaatini gözeten politik düşünce

POLTİKCI: Politikacıların  sergiledikleri tavırlar

 

Genel Kamuoyu

ÖİB Çalışanları

MENFAAT

0,676

0,752

POLTİKCI

0,324

0,248

Yorumlar: Önem sıralamasında bir fark yok. Parti menfaatini gözeten politik düşünce demokrasinin gereği olarak düşünülebilir, ama ülkenin geneline zarar verecek boyutlara ulaşmaması gerekir.

7. Aşağıdaki 3 alt-faktörden hangisi diğerine göre özelleştirmenin başarısında daha etkili?

REKABET: Piyasadaki rekabetin seviyesi

BÜYÜKLÜK: Piyasanın büyüklüğü

VERİM: Piyasanın verimliliği

 

Genel Kamuoyu

ÖİB Çalışanları

REKABET

0,397

0,630

BÜYÜKLÜK

0,189

0,107

VERİM

0,413

0,262

Yorumlar: Bu faktörleri tersten değerlendirmemiz gerekiyor. Bunların olmaması aslında özelleştirme nedeni olmalı; olmaması özelleştirmenin başarısını da olumsuz etkileyebilir. ÖİB çalışanları piyasadaki rekâbet düzeyini öne çıkarırken kamuoyu piyasadaki verimliliği önemli görüyor.

 

8. Aşağıdaki “KİT’e özel faktörler”den hangisi diğerine göre özelleştirmenin başarısında daha etkili?

PERFORM: KİT’ in performansı (verimlilik, karlılık, vs.).

İŞGÜCÜ: KİT’in işgücü piyasa özellikleri

 

Genel Kamuoyu

ÖİB Çalışanları

PERFORM

0,678

0,325

İŞGÜCÜ

0,322

0,675

Yorumlar: Sıralama her iki grupta birbirine tam zıt. Uygulamaya olası etkisi hakkında düşünmemiz gerekiyor.

9. “KİT’e özel faktörler”den biri olan “KİT’in işgücü piyasası özellikleri”nin alt faktörlerinden hangisi diğerine göre özelleştirmenin başarısında daha etkili?

İSTİHDAM: Olması gerekenden fazla çalışanın istihdam edilmesi

ÜCRET: Cömert ücret ve sosyal yardım politikası

SÖZLEŞME: Sınırlayıcı (kısıtlayıcı) işci sözleşmeleri

 

Genel Kamuoyu

ÖİB Çalışanları

İSTİHDAM

0,611

0,559

ÜCRET

0,195

0,359

SÖZLEŞME

0,195

0,082

Yorumlar: Fazla istihdam düzeyi kamuoyu tarafında öne çıkarılmış. ÖİB çalışanlarının ücret düzeylerine verdikleri önem dikkat çakici. Kamuoyunun ulaşamadığı ücret detaylarına sahip olabilirler.